دیدن | تاریخ فلسفه
پانزدهم | صورت-ماده: ارسطو - قسمت اوّل

پانزدهم | صورت-ماده: ارسطو - قسمت اوّل

May 2, 2022

ارسطو باور داشت چیزها برای بودن و شناخته شدن تنها به صورت و ماده نیاز دارند، نه مثال‌هایی در آسمان. او برای هر برهانی سرآغازی متصور بود و اصلی را تبیین کرد که نفیِ آن متناقض‌ترین عملِ قابلِ تصور است. ارسطو در کتابِ متافیزیکِ به بنیادهای طبیعت پرداخت. از "جوهر" و "وجود" گفت و در هر شیئی چهار علّت را شناسایی کرد. او بزرگ‌ترین شاگردِ و جدی‌ترین منتقدِ افلاطون است. فلسفه که با نظریاتِ افلاطون به آسمان‌ها رفته بود، با ایده‌ی صورت-ماده‌ی ارسطو به زمین بازگشت.

 

در کانال تلگرام پادکست دیدن عضو شوید.

توییتر پادکست دیدن را دنبال کنید.

چهاردهم | جهانِ مُثُل: افلاطون - قسمت دوّم

چهاردهم | جهانِ مُثُل: افلاطون - قسمت دوّم

October 16, 2021

افلاطون به دو جهان باور دارد، یکی همین که در آن ساکن هستیم، جهانِ شدن و تغییر، و دیگری جهانِ ازلی-ابدیِ و نامتغیرِ مُثُل. هر چیزی، از انسان و جانوار گرفته تا گیاه و اشیای بی‌جان، در عالمِ مُثُل، مثالی جاودان دارد. کارِ فیلسوف شناسائی این مثال‌هاست، برخلافِ انسان‌ها که تمامِ عمر گویی در غاری سرگرمِ تماشای سایه‌‌ها هستند. مثال‌های افلاطون معقول‌اند و غیر محسوس و بی‌نقص و نمی‌توانند منشأ شر باشند. شر آفت چیزهای مادی است.

در کانال تلگرام پادکست دیدن عضو شوید.

توییتر پادکست دیدن را دنبال کنید.

سیزدهم | عدالت: افلاطون - قسمت اوّل

سیزدهم | عدالت: افلاطون - قسمت اوّل

June 5, 2021

افلاطون آشناترین نام در دنیای فلسفه‌‌ست. وایتهد، فیلسوف و ریاضیدانِ قرن نوزدهمی، می‌گوید فلسفه‌ی غرب جز حاشیه‌ای نیست بر فلسفه‌ی افلاطون. بعد از گذشتِ قرن‌ها همچنان بعید است در عرصه‌ی فلسفه به موضوعی بربخورید که افلاطون به نحوی به آن نپرداخته باشد. نه فقط فلسفه، ردِ ایده‌های افلاطون را به سادگی می‌توان در ادیانِ و گرایش‌های عرفانی مختلف هم یافت. در این قسمت از جمله به افلاطونِ در سایه‌ی سقراط، افلاطونِ در کمال و عدالت در فلسفه‌ و آرمانشهرِ افلاطونی خواهیم پرداخت.

 

در کانال تلگرام پادکست دیدن عضو شوید.

توییتر پادکست دیدن را دنبال کنید.

دوازدهم | فضیلت: سقراط

دوازدهم | فضیلت: سقراط

June 5, 2021

سقراط همه‌ی عمر در کوچه‌های آتن قدم زد، و با مردم در موردِ عدالت، خوبی، خویشتن‌داری، دینداری، شجاعت، دوستی، و عشق گفت‌وگو کرد. هدفِ سقراط دستیابی به فضیلت و روشِ او دیالکتیک بود. سقراط سیاستمدارن، شاعران و اهالیِ فن را به پرسش گرفت. عاقبت آتن پرسشگریِ سقراط را برنتافت و او را به مرگ محکوم کرد.

 

در کانال تلگرام پادکست دیدن عضو شوید.

توییتر پادکست دیدن را دنبال کنید.

یازدهم | انسان-معیار: سوفسطائیان

یازدهم | انسان-معیار: سوفسطائیان

November 14, 2020

اوّلین قسمت از دومین فصلِ دیدن اختصاص دارد به سوفسطائیان. «انسان معیار همه چیز است»— این شعارِ سوفسطائیان بود و حاصلِ «شکِ سوفسطائی» به تواناییِ انسان در به سرانجام رساندنِ پروژه‌ی پیشاسقراطیِان برای کشفِ رازِ جهان. سوفسطائیان آموزگاران فنِ سخنوری، نخستین زبان‌شناسان و نخستین روانکاوان بودند. با این حال سوفسطائی‌گری تا همین اواخر چیزی شبیه یک دشنامِ فلسفی بود. سقراط و افلاطون بزرگ‌ترین دشمنانِ سوفسطائی‌گری بودند. از نشانه‌های بدنامیِ این متفکران اینکه «سفسطه‌گری» و «سوفسطائی‌گری»‌ هم‌ریشه‌اند.

 

در کانال تلگرام پادکست دیدن عضو شوید.

توییتر پادکست دیدن را دنبال کنید.

دهم | اتم: اتمیان

دهم | اتم: اتمیان

September 15, 2020

اولین فصلِ دیدن، فلسفه‌ی پیشاسقراطیان، با این قسمت به پایان می‌رسد. موضوعِ این قسمت فلسفه‌ی اتم‌گرایی‌ست. نظامِ اتمیان، تا اینجای کار، بیشترین شباهت را به نظام علمیِ معاصرِ ما دارد. تنها موجودیتِ واقعی در فلسفه‌ی اتم‌گرایان، «اتم» است. همچنین، در این قسمت برای اولین بار از فلسفه‌ی اخلاق خواهیم گفت؛ از «ائوثومیا» یا سرخوشی که مبنای فلسفه‌ی لذت‌گرایانه‌ی اتمیان است.

در کانال تلگرام پادکست دیدن عضو شوید.

توییتر پادکست دیدن را دنبال کنید.

نهم | عقل و بذر: آناکساگوراس

نهم | عقل و بذر: آناکساگوراس

August 3, 2020

آناکساگوراس معتقد است جهان از «بذر»هایی ساخته شده که توسط نیروی «عقل» به هم آمیخته‌اند. با آناکساگوراس گسستی آغاز می‌شود که در آینده ایده‌ی خدای واحد را پدید می‌آورد؛ گسستِ نیروی محرکه‌ی کیهان، از ماده‌ی سازنده‌ی آن. در این قسمت، همچنین، از دوگانه‌‌ای خواهید شنید که در هر هشت قسمتِ قبلی حاضر اما مستتر بود، دوگانه‌ی «فنومن»، و «نومن» یا «پدیدار»، و «شیء فی‌نفسه».

در کانال تلگرام پادکست دیدن عضو شوید.

توییتر پادکست دیدن را دنبال کنید.

هشتم | مهر و آفند: امپدوکلس

هشتم | مهر و آفند: امپدوکلس

July 16, 2020

امپدوکلس تبیینی تماماً فیزیکی از جهان ارائه می‌دهد که در آن چهار عنصر، آب و باد و خاک و آتش، و دو نیرو، مهر و نفرت دست‌اندرکار هستند. آموزه‌های امپدوکلس محل تلاقی ایده‌های پیشینیان است: ملطیان، هراکلیتوس و پارمنیدس. امپدوکلس روی دیگری هم دارد، او خود را خدایی فناناپذیر می‌داند در میان فانیان. امپدوکلس تنها راه نجاتِ روح‌های هبوط کرده در «لجن‌زار بیچارگی دنیا» را تزکیه می‌داند.

در کانال تلگرام پادکست دیدن عضو شوید.

توییتر پادکست دیدن را دنبال کنید.

هفتم | تعلیق به محال: زنون

هفتم | تعلیق به محال: زنون

June 30, 2020

زنون مدعی است: آخیلوس، جنگجوی یونانی، مسابقه‌ی دو را به یک لاک‌پشت خواهد باخت. او معتقد است هیچ تیری نمی‌تواند از کمان رها شود و هیچ راهی را نمی‌توان به پایان رساند. پارادوکس‌های زنون پیوستگی فضا و زمان را هدف می‌گیرند و بعد از قرن‌ها همچنان ذهن فلاسفه، ریاضی‌دانان و فیزیک‌دانان را به خود مشغول کرده است. زنون اهل جدل و دیالتیک است. اگر چه ابتدا ادعاهای شما را می‌پذیرد، در پایان شما را در یک وضعیت محال، معلق و گرفتار می‌کند. 

در کانال تلگرام پادکست دیدن عضو شوید.

توییتر پادکست دیدن را دنبال کنید.

ششم | راه حقیقت: پارمنیدس

ششم | راه حقیقت: پارمنیدس

June 30, 2020

«راه حقیقت»، و «راه دوکسا»، الهه‌ای این دو را به پارمنیدس آموخت. او را مهم‌ترین فیلسوف پیشاسقراطی، پدر متافیزیک می‌دانند. پارمنیدس اولین کسی‌ست که با استدلال فلسفه ورزید. وی جهان پرآشوب هراکلیتس را نفی کرد، و حقیقت را در ثبات و سکون جستجو کرد. افلاطون او را با پارمنیدس آشتی دارد. و ارسطو با وی موافق نبود.

در کانال تلگرام پادکست دیدن عضو شوید.

توییتر پادکست دیدن را دنبال کنید.

Podbean App

Play this podcast on Podbean App